TEWL, İngilizce "transepidermal water loss" ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçede "transepidermal su kaybı" denir. Cildin derin katmanlarından cilt yüzeyine geçerek buharlaşan su miktarını anlatır. Cilt bakım içeriklerinde sıkça geçen bu kavram, aslında cildin bariyer işlevinin bir göstergesidir.
TEWL kavramının anlaşılır tanımı
Cilt, vücudun suyunu içeride tutarken dışarıyla sürekli ince bir alışveriş içindedir. Derin katmanlardaki su, epidermis boyunca cilt yüzeyine ulaşır ve oradan buharlaşır. Bu buharlaşma miktarına TEWL denir; bilimsel çalışmalarda özel cihazlarla ölçülür.
Cilt yüzeyinden su kaybının doğal süreçteki yeri
TEWL tamamen sıfır olması gereken bir şey değildir. Sağlıklı cilt de bir miktar su kaybeder; bu doğal bir süreçtir. Sorun, bu kaybın bariyer işlevinin zayıflaması nedeniyle artmasıdır.
Bariyer işleviyle ilişkisi
Cilt bariyeri, özellikle stratum korneumdaki lipit katmanları, suyun buharlaşmasını sınırlar. Bariyer yapısı bozulduğunda TEWL artabilir ve cilt kurur. Bariyerin nasıl çalıştığını cilt bariyerinin yapısı ve görevleri yazımızda anlattık. Bariyerin lipit yapısının en büyük bileşeni olan seramidleri ise seramid nedir rehberinde inceleyebilirsiniz.
Çevresel koşulların etkileri
- Düşük ortam nemi (kalorifer, klima, kuru hava)
- Soğuk ve rüzgârlı hava
- Sıcak su ve uzun duşlar
- Sert temizleyiciler
- Aşırı peeling
Bu etkenlerin birçoğu kuru mevsimlerde birlikte görülür; konuyu kışın kuru cilt bakımı rehberinde ele aldık.
Nemlendirici bileşen türleri
Nemlendiriciler cilt yüzeyinden su kaybıyla başa çıkmaya üç farklı yoldan yardımcı olur: suyu bağlayan nem çekiciler (humektanlar), cilt yüzeyini yumuşatan emolyanlar ve suyun buharlaşmasını yavaşlatan oklüzifler. Bu gruplar ve örnekleri için nemlendirici bileşenlerinin üç temel grubu rehberine bakabilirsiniz.
Seramid ve nem tutucu bileşenlerin genel rolü
Seramidler bariyerin lipit yapısına katkı sağlayarak su kaybının sınırlanmasını desteklemeye yardımcı olur; nem tutucu bileşenler ise suyun ciltte kalmasına yardımcı olur. Bu iki grup birbirini tamamlar. Hücre içindeki doğal nemlendirme sistemini NMF nedir yazımızda ayrıca anlattık.
Günlük bakımda uygulanabilecek alışkanlıklar
- Ilık su kullanın ve duşları kısa tutun.
- Nazik, parfümsüz temizleyiciler seçin.
- Nemlendiriciyi düzenli kullanın; cilt hâlâ hafif nemliyken uygulamak yaygın bir öneridir.
- Kuru mevsimlerde ortam nemini dengeleyin.
- Peeling ve güçlü aktifleri sınırlı kullanın.
Kuru ve nemsiz ciltteki farkları da kuru cilt ve nemsiz cilt arasındaki fark yazımızda anlattık.
TEWL hakkında sık yanlış anlaşılanlar
| Yaygın düşünce | Daha doğru yaklaşım |
|---|---|
| TEWL sıfır olmalıdır. | Doğal bir miktar su kaybı sağlıklı ciltte de vardır. |
| TEWL yüksekse cilt "hasta"dır. | TEWL tek başına tanı koymaz; bariyerin durumunu yansıtan bir ölçüdür. |
| Nemlendirici TEWL'i tamamen durdurur. | Nemlendiriciler su kaybını sınırlamaya yardımcı olabilir, tamamen durdurmaz. |
| Evde TEWL ölçülebilir. | Ölçüm özel cihazlar gerektirir. |
Bilimsel çalışmalarda TEWL neden ölçülür?
Araştırmacılar bir ürünün veya koşulun cilt bariyerini nasıl etkilediğini anlamak için TEWL ölçümünü kullanır. Bu yüzden bilimsel makalelerde ve ürün çalışmalarında sık geçer. Ancak bir ürünün etiketinde "TEWL'i azaltır" gibi bir ifade gördüğünüzde, bunun hangi çalışmaya dayandığını, hangi süre ve katılımcı grubuyla yapıldığını sorgulamak yerinde olur.
Günlük hayatta TEWL'i artıran koşulların özeti
| Koşul | Etkisi |
|---|---|
| Çok düşük nem | Cilt yüzeyinden daha hızlı buharlaşma |
| Sıcak ve uzun duş | Lipitlerin uzaklaşması |
| Sert temizleyici | Lipitlerin ve NMF'nin uzaklaşması |
| Sık peeling | Stratum korneumun incelmesi |
Bu etkenleri azaltmak, bariyeri koruyucu bir alışkanlık olarak düşünülebilir. Bunun yanında nemlendirici bileşenlerin nasıl seçileceğini nemlendirici seçerken dikkat edilmesi gerekenler rehberimizde bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
TEWL'i kendi başıma ölçebilir miyim?
TEWL özel cihazlarla ölçülür; evde ölçülemez. Cildinizin durumunu gözlemlemek için gerginlik, pullanma ve rahatlama gibi belirtilere bakabilirsiniz.
Yüksek TEWL ciltte bir hastalık anlamına mı gelir?
Hayır, tek başına tanı koymaz. Bariyer zayıflığı birçok farklı nedenden kaynaklanabilir. Şikâyetler sürüyorsa bir dermatoloğa başvurun.
TEWL'in kısa ve uzun vadeli farkı nedir?
Kısa vadede ortam koşulları (nem, sıcaklık) TEWL'i etkileyebilir; uzun vadede bariyerin sağlığı belirleyicidir.
Çocuk ve yetişkin cildinde TEWL aynı mıdır?
Yaşa ve vücut bölgesine göre değişir; bu nedenle ölçümler ancak benzer koşullarda karşılaştırılabilir.
Kaynaklar
- Alexander H, Brown S, Danby S, Flohr C. Research techniques made simple: transepidermal water loss measurement as a research tool. Journal of Investigative Dermatology, 2018.
- Madison KC. Barrier function of the skin: "la raison d'être" of the epidermis. Journal of Investigative Dermatology, 2003.
İlgili okumalar
Omnizon bir kozmetik üründür; ilaç değildir ve bir hastalığı tedavi etme iddiası taşımaz. Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; süren veya şiddetli cilt şikâyetlerinizde bir dermatoloğa başvurun.
