NMF, "Natural Moisturizing Factor" yani "doğal nemlendirme faktörü" ifadesinin kısaltmasıdır. Cildin en dış tabakasındaki hücrelerin içinde bulunan ve suyu tutmayı sağlayan, suda çözünen küçük moleküllerin bütününü anlatır. Cilt kuruluğu ve nemlendirme konularında sıkça geçen bu kavram, nemlendirici bileşenlerin neden seçildiğini anlamak için önemlidir.
NMF nedir?
Stratum korneum (cildin en dış tabakası), korneositler adı verilen hücrelerden oluşur. Bu hücrelerin içinde su çekebilen küçük moleküllerden oluşan bir karışım bulunur: NMF. NMF sayesinde cildin en dış katmanı, ortam kuru olsa bile belirli bir su düzeyini koruyabilir.
Stratum korneumun nem dengesi
Cildin nemli kalması iki mekanizmaya dayanır:
- Hücre içinde: NMF suyu bağlar.
- Hücreler arasında: Lipit bariyeri suyun cilt yüzeyinden kaçmasını sınırlar.
İkincisini cilt bariyeri rehberimizde anlattık. NMF ise birinci mekanizmanın temelidir; bu iki sistem birbirini tamamlar.
NMF'nin başlıca bileşenleri
NMF'nin başlıca bileşenleri arasında şunlar sayılır:
- Amino asitler (büyük bölümü)
- Pirolidon karboksilik asit (PCA)
- Laktat
- Üre
- Şekerler ve iyonlar
Bu bileşenler, nem çekici özellikleri nedeniyle kozmetik formülasyonlarda da sıkça tercih edilir.
Ürenin doğal nem faktöründeki rolü
Üre, NMF'nin doğal bileşenlerinden biridir ve suyu bağlama özelliği vardır. Kozmetik ürünlerde kullanılan üre, bu doğal bileşenle aynı moleküldür; düşük oranlarda nemlendirici olarak kullanılır. Ürenin nemlendiricilerdeki yeri ve oran farkı için ürenin nemlendirmedeki rolü yazımıza bakabilirsiniz.
NMF ile cilt bariyeri arasındaki ilişki
NMF, bariyer sağlam olduğunda hücre içinde kalır. Bariyer zayıfladığında ise yıkama ve su teması sırasında NMF bileşenlerinin bir kısmı hücreden uzaklaşabilir; bu da ciltte nem tutma kapasitesini azaltabilir. Bu nedenle bariyerin korunması aynı zamanda NMF'nin korunması anlamına gelir. Su kaybının kendisini transepidermal su kaybı (TEWL) yazımızda anlattık.
NMF ve nemlendirici içerikler arasındaki fark
- NMF, cildin kendi ürettiği doğal bir yapıdır.
- Nemlendirici içerikler, dışarıdan uygulanan ve NMF bileşenlerinin işlevini taklit eden ya da destekleyen bileşenlerdir: üre, gliserin, hyalüronik asit, laktat gibi.
Bu nemlendirici bileşenler "nem çeken" (humektan) grubunda yer alır. Mannitol gibi başka nem tutucu bileşenlerin kozmetikteki yeri için mannitol nedir yazımıza bakabilirsiniz. Nemlendirici gruplarını ise nemlendirici bileşenlerinin üç temel grubu rehberinde anlattık.
Günlük bakım açısından çıkarımlar
- Uzun ve sıcak duşlar cilt yüzeyinin doğal nem sistemini zorlayabilir.
- Nazik temizleyiciler ve nemlendirici kullanımı bu doğal sistemi desteklemeye yardımcı olur.
- Nem çekici bileşenler ile bariyer lipitlerini birlikte içeren formüller, cildin her iki nem mekanizmasına birden yaklaşır. Omnizon'un bu mantıkla bir araya getirdiği bileşenleri Omnizon'un içerik listesinde inceleyebilirsiniz.
NMF bileşenleri ve işlevleri
| NMF bileşeni | Kabaca işlevi |
|---|---|
| Amino asitler | NMF'nin büyük bölümünü oluşturur; suyu bağlar |
| PCA (pirolidon karboksilik asit) | Nem çekici; amino asit türevidir |
| Laktat | Nem çekici ve pH dengesine katkı sağlar |
| Üre | Nem çekici, küçük bir moleküldür |
| Şekerler ve iyonlar | Ozmotik denge ve su tutmaya katkı |
Bu tabloda gösterilenler genel bilgilerdir; her bileşenin oranı kişiden kişiye değişebilir.
NMF nasıl oluşur?
NMF'nin önemli bir bölümü, epidermis hücrelerinde üretilen filaggrin adlı bir proteinin parçalanmasıyla ortaya çıkar. Bu süreç, hücreler stratum korneuma ilerlerken gerçekleşir. Filaggrin düzeyi ve NMF üretimi cilt durumlarına göre farklılık gösterebilir; ayrıntılar kozmetik bakımın değil, dermatolojinin konusudur.
NMF'yi korumak için pratik alışkanlıklar
- Uzun ve sıcak duşlardan kaçının; su, NMF bileşenlerinin bir kısmını hücrelerden uzaklaştırabilir.
- Nazik temizleyici kullanın.
- Yıkamadan sonra cilt hâlâ nemliyken nemlendirici uygulayın.
- Nem çekici bileşenler (gliserin, hyalüronik asit, üre) içeren ürünleri değerlendirebilirsiniz; hyalüronik asit için hyalüronik asit nedir yazımıza bakın.
Sık sorulan sorular
NMF eksikliği nedir?
Cildin doğal nem faktörlerinin azalması durumunda cilt daha kuru hissedilebilir. Bu durumun nedeni kişiden kişiye değişir.
NMF içeren ürün var mıdır?
Bazı nemlendirici ürünler NMF bileşenlerini içerir; ancak bu terim ürünler için standart bir ölçüt değildir. İçerik listesine bakmak daha güvenilir bir yoldur.
NMF eksikliği kuruluğa yol açar mı?
NMF düzeylerinin azalması cildin su tutma kapasitesini azaltabilir ve kuruluk hissine katkıda bulunabilir; ancak kuruluğun tek nedeni bu değildir.
NMF içeren krem nedir?
NMF bileşenlerinin (üre, laktat, amino asitler, PCA gibi) bazılarını içeren nemlendirici formüller vardır; "NMF içerir" ifadesi bir ürün için standart bir ölçüt değildir.
Kaynaklar
- Rawlings AV, Scott IR, Harding CR, Bowser PA. Stratum corneum moisturization at the molecular level. Journal of Investigative Dermatology, 1994.
- Fowler J. Understanding the role of natural moisturizing factor in skin hydration. Practical Dermatology, 2012.
İlgili okumalar
- Üre nedir? Cildin doğal nemlendirme faktörü
- Transepidermal su kaybı (TEWL) nedir?
- Nemlendirici içerik türleri: humektan, emolyan ve oklüzif
Omnizon bir kozmetik üründür; ilaç değildir ve bir hastalığı tedavi etme iddiası taşımaz. Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; süren veya şiddetli cilt şikâyetlerinizde bir dermatoloğa başvurun.
