Kozmetik ürünün arka yüzündeki içerik listesi ilk bakışta anlaşılmaz görünür: Latince ve İngilizce adlar, uzun kimyasal terimler. Oysa birkaç temel kuralı bildiğinizde bu listeden pek çok bilgi çıkarabilirsiniz. Bu rehberde INCI listesinin nasıl okunacağını ve neleri gösterip neleri göstermediğini anlatıyoruz.
INCI nedir ve neden kullanılır?
INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients), kozmetik bileşenler için uluslararası adlandırma sistemidir. Amaç, bir bileşenin dünyanın her yerinde aynı adla yazılmasıdır. Böylece Türkiye'de satılan bir ürünün içerik listesi, başka bir ülkede satılan aynı bileşeni içeren bir ürünle karşılaştırılabilir. Avrupa Komisyonu'nun CosIng veri tabanı bu adlandırmaların kaynağıdır.
İçerikler hangi sırayla yazılır?
İçerik listesi, kural olarak en yüksek orandan en düşük orana doğru sıralanır. Yaklaşık %1 ve altındaki bileşenler ise istenen sırada yazılabilir. Bu nedenle listenin başındaki birkaç bileşen, formülün temelini oluşturur; sonlarda yer alanlar düşük oranlardadır. Listede ilk sırada genellikle "Aqua" (su) bulunur.
Latince ve İngilizce bileşen adları
INCI adlarının bir kısmı İngilizce (Glycerin, Urea), bir kısmı Latince (bitki adları) ve bir kısmı kimyasal adlandırmadır. Örneğin bitki adları cins ve tür adıyla yazılır: *Salvia Officinalis* (adaçayı), *Taraxacum Officinale* (karahindiba), *Triticum Vulgare* (buğday).
Nemlendirici bileşenler nasıl tanınır?
Nemlendirici bileşenlerin üç grubunu nemlendirici bileşenlerinin üç temel grubu rehberinde anlattık. İçerik listesinde şu adlara bakabilirsiniz:
- Humektanlar: Glycerin, Sodium Hyaluronate, Urea, Sodium PCA, Mannitol
- Bariyer lipitleri ve emolyanlar: Ceramide NP, Ceramide AP, Cholesterol, bitkisel yağlar ve yağ alkolleri
- Oklüzifler: Petrolatum, bazı mumlar ve silikonlar
Bitkisel ekstraktların INCI adları
Bitkisel bileşenler INCI listesinde bitkinin Latince adı, kullanılan bitki kısmı ve bileşenin türüyle yazılır. Örneğin "Salvia Officinalis Leaf Extract", adaçayı yaprağı ekstraktı anlamına gelir; "Taraxacum Officinale Rhizome/Root Extract" ise karahindiba köküdür. Bu konuyu adaçayı ekstraktı, karahindiba ekstraktı ve buğday tohumu yağı yazılarımızda örneklendirdik. Bitkisel içeriklere genel bakış için doğal içerikli formüllerin cilt bakımındaki yeri yazısına göz atabilirsiniz.
Koruyucular ve alkol türleri nasıl değerlendirilir?
Su içeren bir formülde, mikroorganizma üremesini önlemek için koruyucu bulunması gerekir. Koruyucuların hepsi aynı değildir ve "koruyucu içermez" ifadesi çoğu su bazlı üründe doğru bir iddia olmayabilir. "Alkol" kelimesi ise kozmetikte farklı bileşenleri kapsar: yağ alkolleri ile uçucu alkoller birbirinden çok farklıdır. Bu ayrımı kozmetik ürünlerde alkol türleri yazımızda açıkladık.
Bir içerik listesi ürüne dair neleri göstermez?
- Bileşenlerin tam oranını göstermez (yalnızca sırasını verir).
- Ürünün klinik etkinliğini göstermez.
- Bileşenin kalitesini ve saflığını göstermez.
- Bir bileşenin her ciltte nasıl bir tepki oluşturacağını göstermez.
- Bir bileşenin "iyi" ya da "kötü" olduğunu tek başına göstermez; formülün bütünü önemlidir.
Örnek bir formül üzerinden açıklama
Omnizon'un içerik listesinde Sodium Hyaluronate (hyalüronik asit), Ceramide NP ve Ceramide AP (seramidler), Urea (üre), Tocopherol (E vitamini), Mannitol, Salvia Officinalis Leaf Extract (adaçayı), Taraxacum Officinale Rhizome/Root Extract (karahindiba), Triticum Vulgare Germ Oil (buğday tohumu yağı) ve Lactic Acid (laktik asit) gibi bileşenler bulunur. Her bileşenin amacını Omnizon'un içerik bileşenleri sayfasında bulabilirsiniz. Bir ürünü içerik listesinden değerlendirirken genel ölçütler için nemlendirici seçerken dikkat edilmesi gerekenler rehberine, laktik asit gibi asitlerin listede nasıl yorumlanacağı için ise laktik asit yazımıza bakabilirsiniz.
İçerik listesinde işinize yarayacak 5 hızlı kontrol
- İlk beş bileşene bakın. Formülün temelini bunlar oluşturur.
- Parfüm ve boya var mı? "Parfum", "Aroma", "CI ..." ifadelerini arayın.
- Nem çekici bileşenler var mı? Glycerin, Sodium Hyaluronate, Urea gibi adları arayın.
- Bariyer lipitleri var mı? Ceramide, Cholesterol gibi adları arayın.
- Bitkisel bileşenler var mı? Latince adlara dikkat edin; alerjiniz varsa ilgili bitki ailesini kontrol edin.
INCI'de sık karşılaşılan ifadeler
| INCI adı | Türkçe karşılığı / anlamı |
|---|---|
| Aqua | Su |
| Glycerin | Gliserin (nem çekici) |
| Sodium Hyaluronate | Hyalüronik asidin sodyum tuzu |
| Urea | Üre |
| Tocopherol | E vitamini |
| Lactic Acid | Laktik asit |
| Parfum / Aroma | Parfüm / koku bileşeni |
| Cetearyl Alcohol | Yağ alkolü (kıvam verici, yumuşatıcı) |
İçerik listesi ve yasal çerçeve
Avrupa Birliği Kozmetik Ürünler Tüzüğü ve Türkiye Kozmetik Yönetmeliği, ürünlerde içerik listesinin bulunmasını zorunlu kılar. Bu listeler, ürünün kayıtlı ve bildirimi yapılmış olduğunun ipuçlarından biridir; ancak tek başına yeterli bir ölçüt değildir. Ürünün resmi olarak bildirilmiş ve güvenilir bir satış noktasından alınmış olması da önemlidir. Omnizon, Avrupa Birliği Kozmetik Ürün Bildirimi Portalı'nda 4116191 referans numarasıyla kayıtlıdır.
Sık sorulan sorular
İçerik listesinde ilk sıradaki bileşen en önemli bileşen midir?
Ürün içinde en yüksek orandadır; bu, onu "en etkili" yapmaz. Etkinlik bileşenin türüne ve oranına bağlıdır.
"Parfüm" yazmıyorsa ürün parfümsüz müdür?
"Parfum" ya da "Aroma" ifadesi bulunmuyorsa ürüne parfüm eklenmemiştir. Bazı bitkisel ekstraktlar ise doğal kokuya sahip olabilir.
İçerik listesindeki % değerleri neden yazmaz?
Kural olarak içerik listesi sıralamayı gösterir, oranı göstermez. Oran ürün formülüne ait bir bilgidir ve üretici tarafından paylaşılabilir.
INCI listesi tüm ülkelerde aynı mıdır?
Aynı INCI adlandırma sistemi pek çok ülkede kullanılır; bu sayede aynı bileşen farklı ürünlerde aynı adla yazılır.
Kaynaklar
- Avrupa Komisyonu CosIng kozmetik içerik veri tabanı.
- Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü (EC) No 1223/2009 (Kozmetik Ürünler Tüzüğü), etiketleme hükümleri.
- T.C. Sağlık Bakanlığı (TİTCK) Kozmetik Yönetmeliği.
İlgili okumalar
- Nemlendirici içerik türleri: humektan, emolyan ve oklüzif
- Doğal içerikli formüllerin cilt bakımındaki yeri
- Kozmetik ürünlerde alkol türleri ne anlama gelir?
Omnizon bir kozmetik üründür; ilaç değildir ve bir hastalığı tedavi etme iddiası taşımaz. Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; süren veya şiddetli cilt şikâyetlerinizde bir dermatoloğa başvurun.
